Moleküler Biyoloji · Biyoinformatik · Laboratuvar

DNA/RNA Araç Takımı

Tek sayfada dizi analizi (GC, molekül ağırlığı, ters tümleyen, transkripsiyon, çeviri ve ORF bulma), restriksiyon kesim haritası, primer analizi (nearest-neighbor Tm, tuz düzeltmesi, dimer ve firkete uyarıları, amplikon boyutu) ve laboratuvar derişim/çözelti hesapları. Dizileriniz tarayıcınızdan çıkmaz.

Kısaca: Dizi yapıştırın, işlemi seçin. Primer Tm’si nearest-neighbor modeliyle, tuz ve Mg²⁺ düzeltmesiyle hesaplanır. Kesim modu 60’ı aşkın yaygın enzimin konumunu ve parça boylarını verir.

Dizi analizi

FASTA başlıklı birden çok kayıt ya da düz dizi girebilirsiniz; boşluk ve rakamlar atılır. IUPAC belirsizlik kodları (R, Y, N…) tümleyende doğru işlenir, çeviride tüm olası kodonlar aynı amino asidi veriyorsa o amino asit, aksi halde X yazılır. Molekül ağırlığı, nükleotit kalıntı kütlelerinin toplamından 5′-OH/3′-OH uçlu doğrusal oligo için hesaplanır. Çeviri için NCBI genetik kod tablolarından 14’ü bulunur (standart, omurgalı ve diğer mitokondri kodları, bakteri, ciliate vb.); altı çerçeve ayrı ayrı ya da birlikte çevrilebilir. ORF bulma altı çerçevede ATG’den ilk durak kodonuna kadar olan bölgeleri ve en kısa uzunluk eşiğini kullanır.

Restriksiyon kesim haritası

Her enzimin tanıma dizisi (belirsiz bazlarla, örn. HinfI GANTC) hem ileri hem ters zincirde aranır; tip IIS enzimlerde (BsaI, BsmBI, BbsI vb.) kesim, tanıma dizisinin dışına düşer ve araç bunu üst zincir koordinatında hesaplar. Dairesel molekülde başlangıçtan geçen bölgeler de taranır ve parça boyları tur boyunca hesaplanır. Enzim adlarını yazarak birlikte kesim parçalarını görebilirsiniz.

Primer Tm ve denetimler

Erime sıcaklığı, SantaLucia (1998) birleşik en-yakın-komşu parametreleriyle hesaplanır: Tm = ΔH / (ΔS + R·ln(C/4)) − 273,15; ΔS tuz için 0,368·(N−1)·ln[Na⁺] ile düzeltilir (SantaLucia ve Hicks 2004) ve Mg²⁺ von Ahsen ve ark. (2001) eşdeğeri Na⁺ + 120·√([Mg²⁺] − [dNTP]) ile eklenir. Uzunluk, GC oranı, 3′ GC kıskacı (Rychlik ve ark. 1990), ardışık baz, kendi kendine tamamlayıcılık ve firkete taraması uyarı olarak verilir. Kalıp dizi yapıştırırsanız iki primerin tam eşleşme konumları ve amplikon boyutu bulunur.

Derişim ve çözelti

A260’tan derişim, standart çarpanlarla (çift sarmal DNA 50, tek sarmal 33, RNA 40 µg/mL) hesaplanır ve A260/A280 ile A260/A230 oranları saflık için değerlendirilir. Kütle, mol ve kopya sayısı arasında dönüşüm için ortalama molekül ağırlıkları kullanılır. Primer çözme hacmi nmol ve hedef derişimden, seyreltme ise C₁V₁ = C₂V₂ bağıntısıyla bulunur.

Sık Sorulan Sorular

Primer Tm’si nasıl hesaplanıyor?

SantaLucia (1998) birleşik en-yakın-komşu parametreleriyle, Na⁺/K⁺ ve Mg²⁺ (von Ahsen eşdeğeri) düzeltmesiyle ve primer derişimiyle hesaplanır. Sonuç, kullandığınız polimeraz tamponuna göre deneysel olarak doğrulanmalıdır.

Hangi genetik kod tabloları var?

NCBI’nin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16 ve 21 numaralı tabloları: standart, omurgalı ve diğer mitokondri kodları, bakteri/plastid, ciliate ve alternatif kodlar.

Restriksiyon kesim haritası hangi enzimleri içerir?

EcoRI, BamHI, HindIII, NotI gibi yaygın enzimlerin yanında BsaI, BsmBI, BbsI, SapI gibi tip IIS enzimler olmak üzere 60’tan fazla enzim vardır. Dairesel ve lineer molekül seçilebilir.

Dizi uzunluğu sınırı var mı?

Toplam 3 milyon baza kadar dizi girilebilir; hesap tarayıcınızda yapılır.

Dizilerim sunucuya gönderiliyor mu?

Hayır. Tüm hesaplar tarayıcınızda yapılır; dizi, primer ya da ölçüm değerleri hiçbir yere gönderilmez.

Yöntem ve kaynakça

Tm: ΔH ve ΔS, ardışık dinükleotitlerin SantaLucia (1998) değerlerinin toplamıdır; uçlara G·C için +0,1 kcal/mol ve −2,8 e.u., A·T için +2,3 kcal/mol ve +4,1 e.u. eklenir; kendi kendini tamamlayan dizide ΔS − 1,4 e.u. Tuz: ΔS(Na) = ΔS(1 M) + 0,368·(n−1)·ln[Na⁺]. Tm = 1000·ΔH / (ΔS + 1,987·ln(CT/x)) − 273,15 (x = 4, kendi kendine tamamlayıcıda 1). Mg²⁺: [Na⁺]eş = [Na⁺] + 120·√max(0, [Mg²⁺] − [dNTP]). 60 nt’den uzun dizilerde Tm = 81,5 + 16,6·log₁₀[Na⁺] + 0,41·%GC − 675/n.

Molekül ağırlığı: Σ(nükleotit kalıntı kütlesi) − 61,96 (5′-OH/3′-OH). Protein: ortalama kalıntı kütleleri + 18,015.

Sınırlar: Kaba dimer/firkete taraması ΔG hesabı değildir; ikincil yapı ve çok bölgeli bağlanma için uzmanlaşmış yazılımlarla doğrulayın. Tam eşleşme dışındaki bağlanmalar aranmaz. Kesim konumları metilasyon duyarlılığını ve yıldız aktiviteyi hesaba katmaz.

  1. SantaLucia, J. Jr. (1998). A unified view of polymer, dumbbell, and oligonucleotide DNA nearest-neighbor thermodynamics. Proceedings of the National Academy of Sciences USA, 95(4), 1460–1465. doi:10.1073/pnas.95.4.1460
  2. SantaLucia, J. Jr. & Hicks, D. (2004). The thermodynamics of DNA structural motifs. Annual Review of Biophysics and Biomolecular Structure, 33, 415–440. doi:10.1146/annurev.biophys.32.110601.141800
  3. von Ahsen, N., Wittwer, C. T. & Schütz, E. (2001). Oligonucleotide melting temperatures under PCR conditions: nearest-neighbor corrections for Mg²⁺, deoxynucleotide triphosphate, and dimethyl sulfoxide concentrations. Clinical Chemistry, 47(11), 1956–1961. doi:10.1093/clinchem/47.11.1956
  4. Rychlik, W., Spencer, W. J. & Rhoads, R. E. (1990). Optimization of the annealing temperature for DNA amplification in vitro. Nucleic Acids Research, 18(21), 6409–6412. doi:10.1093/nar/18.21.6409
  5. Elzanowski, A. & Ostell, J. The Genetic Codes. NCBI Taxonomy, National Center for Biotechnology Information. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Utils/wprintgc.cgi
  6. Sambrook, J. & Russell, D. W. (2001). Molecular Cloning: A Laboratory Manual (3rd ed.). Cold Spring Harbor Laboratory Press.

Son güncelleme: 2026-11-16

← Kaynaklara Dön

© 2026 Abdullah Çetin. Bu aracın kodu, tasarımı ve içeriği telif hakkıyla korunur; izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya başka bir sitede kullanılması yasaktır.