Bilim · Genetik · Biyoloji

Hardy–Weinberg Hesaplayıcı ve DNA → Protein Çevirici

İki temel genetik hesabı tek sayfada yapın: Hardy–Weinberg dengesi (alel frekansları, beklenen genotipler, ki-kare testi, taşıyıcı sıklığı) ve DNA → mRNA → protein çevirisi (kalıp/kodlayan zincir, okuma çerçevesi, kodon tablosu).

Sınıfta kullanmak için: Rastgele Öğrenci Seçici ve Grup Oluşturucu

Kısaca: Hardy–Weinberg sekmesinde genotip sayılarını, çekinik fenotip oranını (q²) ya da p'yi girin. DNA sekmesinde diziyi yapıştırıp zincir türünü seçin; mRNA, kodonlar ve protein anında görünür.

Hardy–Weinberg İlkesi

Büyük, rastgele çiftleşen ve evrimsel etkilerin olmadığı bir nüfusta alel ve genotip frekansları kuşaklar boyunca sabit kalır: p + q = 1 ve p² + 2pq + q² = 1. Gözlenen genotip sayıları beklenenlerden anlamlı ölçüde saparsa (ki-kare testi, p < 0,05) nüfus dengede değildir.

Taşıyıcı Sıklığı Nasıl Bulunur?

Çekinik bir hastalığın görülme sıklığı q²'dir. Örneğin 1/2500 için q = 0,02, p = 0,98 ve taşıyıcı oranı 2pq ≈ 0,039'dur; yani yaklaşık her 26 kişiden biri taşıyıcıdır.

DNA'dan Proteine

Kalıp zincir 3'→5' yönünde okunarak tamamlayıcı mRNA 5'→3' yönünde sentezlenir (transkripsiyon). Ribozomda mRNA üçlü kodonlar hâlinde okunur, AUG ile başlar ve UAA, UAG ya da UGA ile durur (translasyon).

Sık Sorulan Sorular

Kalıp ve kodlayan zincir farkı nedir?

mRNA kalıp zincirin tamamlayıcısıdır; dolayısıyla kodlayan zincirle aynı diziye sahiptir (T yerine U). Ders kitaplarındaki sorular çoğunlukla kalıp zinciri verir.

Ki-kare sonucu nasıl yorumlanır?

p değeri 0,05'ten küçükse gözlenen ve beklenen sayılar arasındaki fark tesadüfle açıklanamaz; nüfus Hardy–Weinberg dengesinde değildir.

Okuma çerçevesi neden önemli?

Aynı dizi üç farklı çerçevede okunabilir ve her biri farklı protein verir. Gerçek gen genellikle ilk AUG ile başlar.

Mitokondri genetik kodunu destekliyor mu?

Hayır, standart (nükleer) genetik kod kullanılır.

← Kaynaklara Dön

© 2026 Abdullah Çetin. Bu aracın kodu, tasarımı ve içeriği telif hakkıyla korunur; izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya başka bir sitede kullanılması yasaktır.