Bilim · Genetik · Biyoloji
İki temel genetik hesabı tek sayfada yapın: Hardy–Weinberg dengesi (alel frekansları, beklenen genotipler, ki-kare testi, taşıyıcı sıklığı) ve DNA → mRNA → protein çevirisi (kalıp/kodlayan zincir, okuma çerçevesi, kodon tablosu).
Sınıfta kullanmak için: Rastgele Öğrenci Seçici ve Grup Oluşturucu
Kısaca: Hardy–Weinberg sekmesinde genotip sayılarını, çekinik fenotip oranını (q²) ya da p'yi girin. DNA sekmesinde diziyi yapıştırıp zincir türünü seçin; mRNA, kodonlar ve protein anında görünür.
Büyük, rastgele çiftleşen ve evrimsel etkilerin olmadığı bir nüfusta alel ve genotip frekansları kuşaklar boyunca sabit kalır: p + q = 1 ve p² + 2pq + q² = 1. Gözlenen genotip sayıları beklenenlerden anlamlı ölçüde saparsa (ki-kare testi, p < 0,05) nüfus dengede değildir.
Çekinik bir hastalığın görülme sıklığı q²'dir. Örneğin 1/2500 için q = 0,02, p = 0,98 ve taşıyıcı oranı 2pq ≈ 0,039'dur; yani yaklaşık her 26 kişiden biri taşıyıcıdır.
Kalıp zincir 3'→5' yönünde okunarak tamamlayıcı mRNA 5'→3' yönünde sentezlenir (transkripsiyon). Ribozomda mRNA üçlü kodonlar hâlinde okunur, AUG ile başlar ve UAA, UAG ya da UGA ile durur (translasyon).
mRNA kalıp zincirin tamamlayıcısıdır; dolayısıyla kodlayan zincirle aynı diziye sahiptir (T yerine U). Ders kitaplarındaki sorular çoğunlukla kalıp zinciri verir.
p değeri 0,05'ten küçükse gözlenen ve beklenen sayılar arasındaki fark tesadüfle açıklanamaz; nüfus Hardy–Weinberg dengesinde değildir.
Aynı dizi üç farklı çerçevede okunabilir ve her biri farklı protein verir. Gerçek gen genellikle ilk AUG ile başlar.
Hayır, standart (nükleer) genetik kod kullanılır.
© 2026 Abdullah Çetin. Bu aracın kodu, tasarımı ve içeriği telif hakkıyla korunur; izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya başka bir sitede kullanılması yasaktır.