Bilim · Botanik · Tohum Bilimi

Tohum Çimlenme Hesaplayıcı

Ekilen tohum sayısını ve günlük sayımları girin; araç çimlenme yüzdesi, ortalama çimlenme süresi (MGT), T50, çimlenme hızı ve indeksi, belirsizlik ve eş zamanlılık ile Czabator çimlenme değerini hesaplasın. Günlük tablo Excel'e kopyalanır.

Kısaca: Çimlenme yüzdesi ne kadarının, ortalama çimlenme süresi (MGT) ne kadar çabuk çimlendiğini gösterir. MGT = Σ(n·t) ÷ Σn. T50, çimlenenlerin yarısına ulaşılan süredir; düşük MGT ve T50 hızlı ve canlı tohum demektir.

Çimlenme yüzdesi

Deney sonunda çimlenen tohumların ekilen tohumlara oranıdır. Tohumun canlılık kapasitesini gösterir ama ne kadar hızlı çimlendiği hakkında bilgi vermez; iki tohum partisi %90 çimlenip birinin bunu 3, ötekinin 10 günde yapması mümkündür.

Hız ve süre ölçütleri

Ortalama çimlenme süresi (MGT) = Σ(nᵢ·tᵢ) ÷ Σnᵢ, her çimlenen tohumun bekleme süresinin ortalamasıdır. Tersi ortalama çimlenme hızıdır; 100 ile çarpılmışına çimlenme hız katsayısı (CVG) denir. T50, çimlenenlerin yarısına ulaşılan süredir ve Coolbear ve ark. (1984) yöntemiyle iki sayım günü arasında doğrusal ara değerlemeyle bulunur. Maguire'nin (1962) çimlenme indeksi Σ(nᵢ ÷ tᵢ), erken çimlenen tohumlara daha fazla ağırlık verir.

Belirsizlik ve eş zamanlılık

Belirsizlik (U), çimlenmenin günlere ne kadar yayıldığını bit cinsinden ölçer; tüm tohumlar aynı gün çimlenirse 0'dır. Eş zamanlılık (Z) aynı gün çimlenen tohum çiftlerinin oranıdır; 1 tam eş zamanlı çimlenme demektir. Ranal ve Santana (2006) bu ölçütlerin birlikte raporlanmasını önerir.

Çimlenme değeri

Czabator'un (1962) çimlenme değeri GV = PV × MDG, hızı ve tamlığı tek sayıda birleştirir. Tepe değeri (PV) kümülatif çimlenme yüzdesinin güne oranının en yüksek olduğu değerdir; MDG ise son çimlenme yüzdesinin deney süresine bölünmesidir. Özellikle orman ağacı tohumlarında kullanılır.

Sık Sorulan Sorular

Ortalama çimlenme süresi (MGT) nasıl hesaplanır?

Her gün çimlenen tohum sayısı o günle çarpılır, bu çarpımlar toplanıp toplam çimlenen tohum sayısına bölünür: MGT = Σ(n·t) ÷ Σn.

T50 nedir?

Çimlenen tohumların yarısına ulaşılan süredir. İki sayım günü arasında doğrusal ara değerlemeyle bulunur (Coolbear ve ark. 1984).

Çimlenme yüzdesi yüksek ama MGT de yüksekse ne anlama gelir?

Tohumlar canlı ama yavaş çimleniyor. Bu durum dormansi, düşük sıcaklık ya da tohum yaşlanmasına işaret edebilir.

Kümülatif sayımlarımı girebilir miyim?

Evet. “O güne kadar toplam” seçeneğini seçin; araç günlük sayıları kendisi çıkarır.

Tekrarlı denemelerde ne yapmalıyım?

Her tekrarı ayrı hesaplayın, sonra ortalama ve standart sapmayı raporlayın. Tekrarları toplayıp tek seferde hesaplamak varyansı gizler.

Yöntem ve kaynakça

Formüller: GP = G ÷ N × 100; MGT = Σnᵢtᵢ ÷ Σnᵢ (Ellis ve Roberts 1980); MGR = 1 ÷ MGT; CVG = 100 ÷ MGT; GI = Σ(nᵢ ÷ tᵢ) (Maguire 1962); T50 = tᵢ + (G/2 − Nᵢ)(tⱼ − tᵢ) ÷ (Nⱼ − Nᵢ) (Coolbear ve ark. 1984); U = −Σfᵢlog₂fᵢ; Z = ΣC(nᵢ,2) ÷ C(G,2) (Ranal ve Santana 2006); GV = PV × MDG (Czabator 1962).

Varsayımlar ve sınırlar: Sayımların düzenli aralıklarla yapıldığı ve son sayımda çimlenmenin durduğu varsayılır. T50 iki sayım arasında doğrusal ara değerlemeyle tahmin edilir; seyrek sayımlarda hatası büyür. Normal fide değerlendirmesi (ISTA kuralları) araç dışında yapılmalıdır.

  1. Maguire, J. D. (1962). Speed of germination—aid in selection and evaluation for seedling emergence and vigor. Crop Science, 2(2), 176–177. doi:10.2135/cropsci1962.0011183X000200020033x
  2. Czabator, F. J. (1962). Germination value: an index combining speed and completeness of pine seed germination. Forest Science, 8(4), 386–396. doi:10.1093/forestscience/8.4.386
  3. Ellis, R. H. & Roberts, E. H. (1980). Towards a rational basis for testing seed quality. In P. D. Hebblethwaite (Ed.), Seed Production (pp. 605–635). Butterworths, London.
  4. Coolbear, P., Francis, A. & Grierson, D. (1984). The effect of low temperature pre-sowing treatment on the germination performance and membrane integrity of artificially aged tomato seeds. Journal of Experimental Botany, 35(11), 1609–1617. doi:10.1093/jxb/35.11.1609
  5. Ranal, M. A. & Santana, D. G. (2006). How and why to measure the germination process? Revista Brasileira de Botânica, 29(1), 1–11. doi:10.1590/S0100-84042006000100002

Son güncelleme: 2026-11-16

← Kaynaklara Dön

© 2026 Abdullah Çetin. Bu aracın kodu, tasarımı ve içeriği telif hakkıyla korunur; izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya başka bir sitede kullanılması yasaktır.