Bilim · Botanik · Bitki Sosyolojisi
Relevé tablonuzu (tür × örnekleme alanı, r, +, 1–5 değerleriyle) yapıştırın. Araç her türün sabitlik yüzdesini ve sınıfını (I–V), ortalama örtüsünü ve relevéler arası Sørensen / Jaccard benzerliğini hesaplasın. Tablo tek tıkla Excel'e kopyalanır.
Kısaca: Sabitlik, bir türün bulunduğu relevé yüzdesidir ve beş sınıfa ayrılır (I: ≤ %20 … V: > %80). Braun-Blanquet değerleri (r–5) örtü-bolluk ölçeğidir; ortalama örtü bunların orta değerlerinden hesaplanır.
Bitki sosyolojisinde bitki topluluğu, benzer koşullu örnekleme alanlarında (relevé) tür listesi ve her türün örtü-bolluk değeri kaydedilerek tanımlanır. Relevé alanı, topluluğun tür bileşimini temsil edecek en küçük homojen alan olmalıdır; otlaklarda çoğunlukla 1–25 m², çalılıkta 10–100 m², ormanda 200–500 m² kullanılır.
Her tür için tek bir değer yazılır: r çok seyrek, tek birey; + az sayıda, örtü %1'den az; 1 bol ama örtü %1–5 ya da seyrek ama örtü daha fazla; 2 örtü %5–25; 3 örtü %25–50; 4 örtü %50–75; 5 örtü %75–100. Ayrıntılı ölçekte 2 üçe bölünür: 2m (çok sayıda birey, örtü %5'ten az), 2a (%5–12,5) ve 2b (%12,5–25).
Sabitlik, bir türün bulunduğu relevé sayısının toplam relevé sayısına oranıdır. Beş sınıfa ayrılır: I (%1–20), II (%21–40), III (%41–60), IV (%61–80), V (%81–100). Sabitlik sınıfları, aynı topluluğa ait en az 5, tercihen 10 ve daha fazla relevéden hesaplandığında anlamlıdır. Sürekli (V. sınıf) türler topluluğun çekirdek bileşimini gösterir.
Sınıf değerleri doğrudan toplanamayacağı için her sınıf orta değerine çevrilir ve türün tüm relevélerdeki ortalaması alınır. Araç iki ortalama verir: tüm relevéler üzerinden (bulunmadığı yerler 0) ve yalnızca türün bulunduğu relevéler üzerinden.
Sørensen benzerliği S = 2c ÷ (a + b), Jaccard benzerliği J = c ÷ (a + b − c) formülleriyle iki relevénin ortak türlerinden hesaplanır. Benzer relevéler aynı topluluğa ait olmaya adaydır. Tam bir tablo sınıflandırması için kümeleme ya da sıralama (ordinasyon) yöntemleri ayrıca gerekir; bu araç bu adımı yapmaz.
r: çok seyrek, tek birey. +: az sayıda, örtü %1'den az. 1: örtü %1–5. 2: %5–25. 3: %25–50. 4: %50–75. 5: %75–100.
Türün bulunduğu relevé sayısı toplam relevé sayısına bölünür ve yüzdeye çevrilir: I ≤ %20, II ≤ %40, III ≤ %60, IV ≤ %80, V > %80.
Sabitlik sınıflarının anlamlı olması için aynı topluluğa ait en az 5, tercihen 10 ve üzeri relevé gerekir.
Her sınıf orta değerine çevrilir (r = 0,1; + = 0,5; 1 = 3; 2 = 15; 3 = 37,5; 4 = 62,5; 5 = 87,5 %) ve ortalama alınır. Değerler yaklaşıktır.
Evet. İlk satırı başlık yapıp sütunları tür ve relevé sırasıyla kopyalayın; sekmeyle ayrılmış satırlar doğrudan okunur.
Formüller: Sabitlik = türün bulunduğu relevé sayısı ÷ N × 100; sınıflar I ≤ 20, II ≤ 40, III ≤ 60, IV ≤ 80, V > 80. Ortalama örtü = Σ sınıf orta değeri ÷ N. Sørensen S = 2c ÷ (a + b); Jaccard J = c ÷ (a + b − c).
Varsayımlar ve sınırlar: Relevéler aynı topluluktan, benzer büyüklükte ve homojen alanlardan alınmış olmalıdır. Sınıf orta değerleri yaklaşık ve geleneseldir (Mueller-Dombois ve Ellenberg 1974). Araç sabitlik ve benzerlik hesaplar; bir sosyolojik tablonun sınıflandırması (ayırt edici türler, birlik tanımı) uzman değerlendirmesi gerektirir.
Son güncelleme: 2026-11-16
© 2026 Abdullah Çetin. Bu aracın kodu, tasarımı ve içeriği telif hakkıyla korunur; izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya başka bir sitede kullanılması yasaktır.