Bilim · Botanik · Bitki Sosyolojisi

Braun-Blanquet Vejetasyon Analizi

Relevé tablonuzu (tür × örnekleme alanı, r, +, 1–5 değerleriyle) yapıştırın. Araç her türün sabitlik yüzdesini ve sınıfını (I–V), ortalama örtüsünü ve relevéler arası Sørensen / Jaccard benzerliğini hesaplasın. Tablo tek tıkla Excel'e kopyalanır.

Kısaca: Sabitlik, bir türün bulunduğu relevé yüzdesidir ve beş sınıfa ayrılır (I: ≤ %20 … V: > %80). Braun-Blanquet değerleri (r–5) örtü-bolluk ölçeğidir; ortalama örtü bunların orta değerlerinden hesaplanır.

Braun-Blanquet yaklaşımı

Bitki sosyolojisinde bitki topluluğu, benzer koşullu örnekleme alanlarında (relevé) tür listesi ve her türün örtü-bolluk değeri kaydedilerek tanımlanır. Relevé alanı, topluluğun tür bileşimini temsil edecek en küçük homojen alan olmalıdır; otlaklarda çoğunlukla 1–25 m², çalılıkta 10–100 m², ormanda 200–500 m² kullanılır.

Örtü-bolluk ölçeği

Her tür için tek bir değer yazılır: r çok seyrek, tek birey; + az sayıda, örtü %1'den az; 1 bol ama örtü %1–5 ya da seyrek ama örtü daha fazla; 2 örtü %5–25; 3 örtü %25–50; 4 örtü %50–75; 5 örtü %75–100. Ayrıntılı ölçekte 2 üçe bölünür: 2m (çok sayıda birey, örtü %5'ten az), 2a (%5–12,5) ve 2b (%12,5–25).

Sabitlik ve sabitlik sınıfı

Sabitlik, bir türün bulunduğu relevé sayısının toplam relevé sayısına oranıdır. Beş sınıfa ayrılır: I (%1–20), II (%21–40), III (%41–60), IV (%61–80), V (%81–100). Sabitlik sınıfları, aynı topluluğa ait en az 5, tercihen 10 ve daha fazla relevéden hesaplandığında anlamlıdır. Sürekli (V. sınıf) türler topluluğun çekirdek bileşimini gösterir.

Ortalama örtü

Sınıf değerleri doğrudan toplanamayacağı için her sınıf orta değerine çevrilir ve türün tüm relevélerdeki ortalaması alınır. Araç iki ortalama verir: tüm relevéler üzerinden (bulunmadığı yerler 0) ve yalnızca türün bulunduğu relevéler üzerinden.

Relevé benzerliği

Sørensen benzerliği S = 2c ÷ (a + b), Jaccard benzerliği J = c ÷ (a + b − c) formülleriyle iki relevénin ortak türlerinden hesaplanır. Benzer relevéler aynı topluluğa ait olmaya adaydır. Tam bir tablo sınıflandırması için kümeleme ya da sıralama (ordinasyon) yöntemleri ayrıca gerekir; bu araç bu adımı yapmaz.

Sık Sorulan Sorular

Braun-Blanquet ölçeğinde r, + ve 1–5 ne demek?

r: çok seyrek, tek birey. +: az sayıda, örtü %1'den az. 1: örtü %1–5. 2: %5–25. 3: %25–50. 4: %50–75. 5: %75–100.

Sabitlik sınıfı nasıl bulunur?

Türün bulunduğu relevé sayısı toplam relevé sayısına bölünür ve yüzdeye çevrilir: I ≤ %20, II ≤ %40, III ≤ %60, IV ≤ %80, V > %80.

Kaç relevé girmeliyim?

Sabitlik sınıflarının anlamlı olması için aynı topluluğa ait en az 5, tercihen 10 ve üzeri relevé gerekir.

Ortalama örtü nasıl hesaplanıyor?

Her sınıf orta değerine çevrilir (r = 0,1; + = 0,5; 1 = 3; 2 = 15; 3 = 37,5; 4 = 62,5; 5 = 87,5 %) ve ortalama alınır. Değerler yaklaşıktır.

Excel'deki tablomu yapıştırabilir miyim?

Evet. İlk satırı başlık yapıp sütunları tür ve relevé sırasıyla kopyalayın; sekmeyle ayrılmış satırlar doğrudan okunur.

Yöntem ve kaynakça

Formüller: Sabitlik = türün bulunduğu relevé sayısı ÷ N × 100; sınıflar I ≤ 20, II ≤ 40, III ≤ 60, IV ≤ 80, V > 80. Ortalama örtü = Σ sınıf orta değeri ÷ N. Sørensen S = 2c ÷ (a + b); Jaccard J = c ÷ (a + b − c).

Varsayımlar ve sınırlar: Relevéler aynı topluluktan, benzer büyüklükte ve homojen alanlardan alınmış olmalıdır. Sınıf orta değerleri yaklaşık ve geleneseldir (Mueller-Dombois ve Ellenberg 1974). Araç sabitlik ve benzerlik hesaplar; bir sosyolojik tablonun sınıflandırması (ayırt edici türler, birlik tanımı) uzman değerlendirmesi gerektirir.

  1. Braun-Blanquet, J. (1964). Pflanzensoziologie: Grundzüge der Vegetationskunde (3. Aufl.). Springer, Wien.
  2. Westhoff, V. & van der Maarel, E. (1978). The Braun-Blanquet approach. In R. H. Whittaker (Ed.), Classification of Plant Communities (2nd ed., pp. 287–399). Dr. W. Junk, The Hague.
  3. Mueller-Dombois, D. & Ellenberg, H. (1974). Aims and Methods of Vegetation Ecology. John Wiley & Sons, New York.
  4. Sørensen, T. (1948). A method of establishing groups of equal amplitude in plant sociology based on similarity of species content. Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, Biologiske Skrifter, 5(4), 1–34.
  5. Jaccard, P. (1912). The distribution of the flora in the alpine zone. New Phytologist, 11(2), 37–50. doi:10.1111/j.1469-8137.1912.tb05611.x

Son güncelleme: 2026-11-16

← Kaynaklara Dön

© 2026 Abdullah Çetin. Bu aracın kodu, tasarımı ve içeriği telif hakkıyla korunur; izinsiz kopyalanması, çoğaltılması veya başka bir sitede kullanılması yasaktır.